Staramy się, aby każde kolejne pokolenie miało coraz lepsze perspektywy, lecz w trzeciej dekadzie XXI wieku wciąż nie każde dziecko ma możliwość świadomego rozwoju, rozwijania swoich kompetencji oraz nauki zgodnej z predyspozycjami i zainteresowaniami. Współczesna edukacja nie powinna ograniczać się jedynie do przekazywania wiedzy ogólnej – jej zadaniem jest wspieranie indywidualnego potencjału, otwieranie drzwi do przyszłości, w której pasja i umiejętności łączą się z satysfakcjonującą karierą. Dotyczy to również dziewcząt, które nadal napotykają bariery w dostępie do niektórych dziedzin, zwłaszcza związanych z naukami ścisłymi i technicznymi, takich jak branża motoryzacyjna – jedna z najbardziej fascynujących i inspirujących dla młodych ludzi.
Signum temporis
Tempo rozwoju technologicznego w ostatnich latach jest bezprecedensowe. W zasadzie w zakresie każdego elementu mającego wpływ na nasze życie technologia w przeciągu kilku lub kilkunastu ostatnich lat rozwinęła się w niespotykanym dotychczas tempie. Kiedy porównujemy postęp technologiczny z początku XX wieku do obecnego, obserwujemy skokowy wzrost innowacji. Według raportu McKinsey & Company tempo zmian technologicznych w ciągu ostatnich dekad znacząco przyspieszyło, wpływając na wszystkie aspekty życia, od komunikacji po transport i medycynę. Według amerykańskich badaczy rozwój technologii w XXI wieku przebiega ponad dziesięciokrotnie szybciej niż w początku XX wieku. Na przykład adaptacja elektryczności w gospodarstwach domowych trwała ponad 40 lat, a technologia smartfonów osiągnęła powszechność w mniej niż dekadę. W ostatnich latach w Polsce inwestycje w nowoczesne technologie, takie jak sztuczna inteligencja czy zielona energia, wzrastały o ponad 20% rocznie. Rozwój internetu, smartfonów, nowoczesnych środków transportu, sztucznej inteligencji, automatyzacja i cyfryzacja w zasadzie wszystkich procesów, jakie obserwujemy wokół nas, zachodzą w tempie, które wymaga od nas ciągłego dostosowywania się i zdobywania nowych umiejętności.
Widzimy, że kompetencje technologiczne będą fundamentem przyszłego rynku pracy. Dlatego tak ważne jest, aby dzieci również mogły korzystać z tych możliwości i przygotować się na zmiany, jakie niesie ze sobą przyszłość. To właśnie edukacja STEAM staje się kluczowym narzędziem w przygotowaniu młodego pokolenia do wyzwań przyszłości. W kontekście dynamicznego rozwoju technologii edukacja STEAM nabiera szczególnego znaczenia, ponieważ otwiera przed młodymi kobietami drzwi do innowacyjnych i perspektywicznych zawodów.
Nierówne szanse – wyzwania w motoryzacji
Niestety, mimo postępu cywilizacyjnego w Polsce w 2025 roku wciąż obserwujemy nierówności między płciami na rynku pracy. Dane Głównego Urzędu Statystycznego (GUS) wskazują na utrzymującą się lukę płacową między kobietami a mężczyznami. Raporty organizacji takich jak Fundacja Feminoteka i Kongres Kobiet alarmują o dysproporcjach w zarobkach i dostępie do stanowisk kierowniczych. Badania akademickie potwierdzają, że stereotypy płciowe i nierówny podział obowiązków domowych mają wpływ na wybory zawodowe kobiet, które częściej decydują się na zawody stereotypowo uważane za „kobiece”, takie jak edukacja czy opieka zdrowotna. Czynniki te ograniczają ich potencjał zawodowy i możliwości rozwoju w dynamicznie zmieniającym się świecie. Te nierówności są widoczne również w branży motoryzacyjnej. Badanie przeprowadzone w 2020 roku przez firmę doradczą Deloitte wykazało, że brak działań na rzecz różnorodności, równości i inkluzji (DEI) jest główną barierą deklarowaną przez kobiety, jeśli chodzi o pracę w tym sektorze. Allison Grealis, prezes Women in Manufacturing (WiM) Association, zauważa, że „Potrzebujemy stworzyć środowisko, w którym kobiety czują się mile widziane, doceniane i mają równe szanse rozwoju”. Dodaje również: „Kobiety chcą widzieć, że ich głos jest słyszany i że mają realny wpływ na decyzje w firmie”.
Otwieranie drzwi – historia i współczesność kobiet w motoryzacji
Edukacja STEAM otwiera drzwi do fascynujących i perspektywicznych ścieżek kariery. Przedmioty takie jak matematyka, fizyka, informatyka i inżynieria, nauczane w interdyscyplinarny sposób, rozwijają logiczne myślenie, umiejętność rozwiązywania problemów, kreatywność i innowacyjność. To kompetencje niezwykle cenione w dynamicznie rozwijających się branżach, takich jak motoryzacja i transport.
Kobiety od dawna przecierały szlaki w tych dziedzinach, również w motoryzacji. Warto wspomnieć o Dorothee Pullinger, pionierce motoryzacji, która w latach 20. XX wieku zarządzała fabryką Galloway Motors i produkowała samochody zaprojektowane z myślą o kobietach. Pullinger, pokonując liczne bariery związane z płcią, udowodniła, że kobiety mogą z sukcesem działać w tym zdominowanym przez mężczyzn świecie. Jej samochody były lżejsze, mniejsze i dostosowane do kobiecej sylwetki, z uwzględnieniem m.in. umiejscowienia dźwigni zmiany biegów i wysokości siedzenia. Ta historia pokazuje, że innowacje w motoryzacji mogą wynikać z uwzględniania perspektywy kobiet.
Niestety, nie wszystkie historie były tak pozytywne. Przykładem jest historia w pełni kobiecego zespołu dziesięciu inżynierek odpowiedzialnych za design w General Motors w lat 50., nazwanych przez opinię publiczną „Panienkami od designu”. Utalentowane projektantki musiały odejść z pracy, nim zdążyły na dobre pokazać pełnię swojego potencjału, z powodu seksistowskich uprzedzeń ich przełożonych. Mimo to jedna z oryginalnych „Panienek”, Suzanne Vanderbilt, pozostała w GM i wytrwale pięła się po szczeblach kariery, aż w 1972 roku została mianowana główną projektantką w Chevrolet’s Interiors Studio. Vanderbilt pracowała jako dyrektorka przy małych samochodach, takich jak Nova, Camaro i Chevette, prowadząc zespół odpowiedzialnych za projektowanie ich wnętrz. Niestety, w szczytowym momencie kariery choroba zmusiła ją do ograniczenia pracy i ostatecznie do przejścia na wcześniejszą emeryturę w 1977 roku. Co motywowało ją do pozostania przez wiele lat w tak wymagającej dziedzinie? „To, co motywuje projektantkę, to fakt, że nigdy nie jest usatysfakcjonowana, ciągle szuka perfekcji, nowych i kreatywnych odpowiedzi”.
W dobrym kierunku
Na szczęście świat w XXI wieku zrobił znaczący krok naprzód – coraz lepiej rozumiemy, jak ważne jest dążenie do równości i inkluzji w każdej branży, także motoryzacyjnej. Coraz więcej kobiet odnajduje drogę do wysoko wyspecjalizowanych zawodów, dołączając do firm wiodących w swoich segmentach. Ich rola w tworzeniu innowacji nabiera znaczenia. Allison Grealis podkreśla, że „Kobiety chcą widzieć, że ich głos jest słyszany i że mają realny wpływ na decyzje w firmie”. Dlatego tak ważne jest tworzenie środowiska pracy, w którym kobiety czują się doceniane i mają równe szanse rozwoju.
Dlaczego STEAM? – klucz do przyszłości motoryzacji
W kontekście motoryzacji STEAM staje się naturalnym kierunkiem w edukacji. Nowoczesne samochody pełne są nowoczesnych technologii – łączą mechanikę, elektronikę, informatykę z designem. Inżynierki i inżynierowie muszą rozumieć zasady fizyki, chemii i matematyki, aby rozwijać swoje kompetencje w zakresie budowy pojazdów. W branży odnajdą się również osoby potrafić programować, tworzyć interfejsy użytkownika i dbać o projektowanie, mając na względzie zarówno estetykę, jak i walory praktyczne końcowego produktu.
Weźmy pod uwagę samochody autonomiczne, których rozwój w kolejnych dekadach jest jednym z najczęściej wymienianych trendów. Ich projektowanie wymaga wiedzy z zakresu informatyki (algorytmy, sztuczna inteligencja), inżynierii (czujniki, systemy sterowania), matematyki (modelowanie matematyczne) i fizyki (dynamika, mechanika). Co więcej, aspekt artystyczny, czyli design, jest istotny zarówno dla końcowej formy, jak i dla finalnej akceptacji przez użytkowników i popularności tych pojazdów. Edukacja STEAM, poprzez interdyscyplinarne podejście, uczy łączenia tych różnych dziedzin i patrzenia na problemy z różnych perspektyw. Dziewczęta, które rozwijają kompetencje STEAM, będą jeszcze lepiej przygotowane, aby z powodzeniem konkurować na rynku pracy – także w branży motoryzacyjnej, zajmując stanowiska inżynierek, projektantek, programistek, menedżerek, a nawet liderek innowacyjnych projektów.
Większe szanse na wybranie własnej drogi
W rozmowach z rodzicami warto podkreślać, jak istotna jest decyzja dotycząca edukacji ich dzieci dla ich szans na rynku zawodowym w przyszłości, szczególnie w kontekście dynamicznie rozwijającego się rynku pracy. Wybierając ścieżkę edukacyjną opartą na STEAM, dajemy dzieciom szansę nie tylko na zmniejszenie nierówności społecznych i finansowych, ale przede wszystkim na rozwój predyspozycji i zainteresowań, które mogą stać się fundamentem satysfakcjonującej kariery. To inwestycja w przyszłość, w której płeć nie będzie ograniczeniem, a pasja i umiejętności staną się kluczem do przyszłego sukcesu zawodowego.
Autor: Rafał Zomerfeld
